هنر سنتی:

هر هنر قدسی، هنر سنتی است، لیکن هر هنر سنتی قدسی نیست. هنر قدسی در قلب سنتی نهفته است و مستقیما با وحی و آن تجلیات الهی سروکار دارد که هسته  سنت را تشکیل می دهد. ( نصر ، هنر و معنویت. 1390 )

      هنر نگارگری ایران، برگ زرین و درخشانی از تاریخ شکوهمند فرهنگ و تمدن ایران در دوره اسلامی است. این هنر به خوبی عمق فکری و نیروی خلاقه و ظرایف ادبی فرهنگ پارسی را در خود به ظهور رسانده است. دستاوردهای چشمگیر و جاودانه اساتید نگارگری ایران ،کمتر از ادبیات معماری و سایر جلوه های فرهنگی و آفرینش های تمدن ایرانیان، در معرض مشاهده و علاقه عمومی قرار گرفته و همچون گنجی پنهان ،مغفول و مرموز مانده است. آثار اساتیدی که نام آنها برای بر تارک و فرهنگ و هنر ایران در دوره اسلامی می درخشد، همچون: فرهاد، خواجه غیاث الدین، کمال الدین بهزاد، سلطان محمد، آقامیرک، میرمصور، حیدرعلی ،رضا عباسی ،مثال زدنی است. 

(سمیع آذر، شاهکارهای نگارگری ایران ،1384)

 

  • مینیاتور

    مینیاتور:

     در میان تمامی ارزش های هنری به جا مانده از ایرانیان هنر پرور، هنر مینیاتور و نقاشی از جایگاهی متعالی برخوردار است؛ وجود مینیاتور های بی بدیل عهد صفوی که نه در دوران پیش از خود و نه در روزگار پس از خود هیچ همانندی ندارند، تنها گوشه ای از شکوفایی هنر اصیل ایرانیان می باشد.

     کوشش هنرمند ایرانی از دیر باز معطوف به نمونه آفرینی آرمانی بوده است. نقاش بیشتر تمایل داشت که دنیای آمال و تصورات خویش را تصویر کند. اگر هم به جهان پیرامونش روی می کرد چندان به صرافت تقلید از فضای سه بعدی، نور، و سایه و شکل و رنگ اشیاء نمود. ولی او می توانست هر چیزی را به مد د ساده ترین خطوط و خالص ترین رنگ ها بدان گونه نمایش دهد که متقاعد کننده به نظر آید. (پاکباز، نقاشی ایرانی، 1385)

    نگارگر ایرانی، با توجه به این نکته که هر چه از شبیه سازی پرهیز کرده و به سمت انتزاع پیش می رود، اثرش مفهوم وسیع‌تر و کلی‌تر را بیان می‌کند. در واقع انتزاعی کردن نوعی ساده سازی به منظور رسیدن به معنایی عمیق و پالایش یافته‌تر است که هنرمند می‌تواند به مدد آن تصاویر جدیدی بیآفریند بدون آنکه نمونه‌ای از آن در طبیعت وجود داشته باشد. درک هنری در نگارگری ایرانی مبتنی بر عالم خیال است که در این عالم، امیدواری، نشان خوبی زندگی و هستی جاری است. از این رو هر جزء اثر ،از زیباترین زاویه و مناسب‌ترین اندازه با هماهنگی کامل مورد استفاده قرار می‌گیرد (طاووسی. نگارگری.1389)

     

  • گل و مرغ

    گل ومرغ:

     استفاده از گل و بوته و، در بین نقاشان و هنرمندان ایران و جهان، بیش‌تر از سایر عناصر است. در آثار نگارگری ایران همواره طبیعت به صورت گل و بوته به تصویر کشیده شده است.

    نگارگر ایرانی با نگاه به طبیعت و محیط اطراف خود همان گونه که ابر و سنگ را طراحی کرده، اشکال مختلف گل و بوته را با ذوق و سلیقه خود به تصویر کشیده است. تا جایی که تنوع بوته‌ها و گل‌ها در نقاشی ایرانی می‌تواند به اندازه‌ی تنوع آن‌ها در طبیعت باشد. در طراحی درخت و گل و بوته ایرانی دو چیز دارای اهمیت است: اول، شکل چیدن برگ‌ها در کنار یکدیگر به دور از آشفتگی به گونه‌ای که دارای ترکیب زیبایی باشد. دوم، محل قرار گرفتن آن‌ها در فضاسازی یک اثر..

     

  • آثار حجمی

    آثارحجمی :

    فن لاک کاری یا به عبارت دیگر هنر لاک و روغن به صورتی چشمگیر و شایان تحسین، توسط متخصصین این فن در بسیاری از انواع هنر های ایرانی دوران اسلامی به کار رفته است. این فن نیز، در واقع مانند بسیاری از فنون، صنایع و هنر ها، ریشه در دوران باستان دارد.

  • نقاشی قاجاری

    نقاشی قاجاری:                   

    سلسله ی قاجارکه از حدود سال 1194ه.ق/1780م بر ایران حکمرانی می کرد، نام خود را به دوره ای اعطا کرده است که در اوایل سده ی 19 به نقطه اوج فرهنگی خود رسید، وبه طور اخص،به نوعی هنر که درنتیجه ی حمایت خاندان قاجار و برخی اتباع متمول آن ها تولید می گشت. واژه ی "قاجار" از میان هنر هایی که در این دوره به حد اعلای خود رسیده اند، بیشتربا نقاشی زیر لاکی، مینای رنگا رنگ و نقاشی رنگ روغن مرتبط است، هر چند این گونه مهارت ها پیش از سلطنت قاجارها نیز دنبال می شده است. از میان سه هنر یاد شده، شاید نقاشی رنگ روغن بیش از سایر موارد مرهون تاثیرات خارجی بوده باشد، آنچنان که این رسانه برای هنرمند شرقی، تا اوایل سده ی 11ه.ق/ 17م ناشناخته بود.

    در این دوره دامنه ی موضوعات ، گرایشات سنتی بیشتری را نیز در بر می گیرد که جایگزین نقاشی مینیاتور بودند؛ از این رو محبوب ترین صحنه های مربوط به ادبیات و داستان های فارسی کماکان وجود دارد هرچند در اقلیت.

     

    اگر چه به ندرت ممکن است بدانیم یک نقاشی خاص، مربوط به  کدام یک از اتاق ها یا فضاها است؛ با این وجود می توان به روشنی دریافت که موضوعات بر اساس مقصود اولیه شان، به دسته های مختلفی تقسیم می شوند. مثلا پرتره های بزرگ تر و رسمی تر در اتاق یا فضایی رسمی و درباری قرار می گرفتند. در حالی که نقاشی زنان جوان برای اتاق های خصوصی تر یک کاخ طراحی شده بودند، یا بهترین جا برای نصب صحنه های مربوط به شکار، اقامتگاه ها یا کلبه های شکار خارج از مرکز پایتخت بود، در تمامی این موارد، شکل و اندازه ی نقاشی با ماهیت و ویژگی مکانی که برای آن طراحی شده بود، مشخص می گردید، و به همین دلیل است که بسیاری از این نقاشی ها، در قسمت بالا ، حالتی طاق مانند دارند که این سبب می شد تا به درستی در کنج ها و طاقچه ها که عناصری دائمی در معماری اسلامی به شمار می آید  گنجانده شوند. (فالک.بهارلو.1393)

  • تذهیب

    تذهیب : 

    هنر تذهیب در طول پنج قرن و اندی رو به تکامل رفت و تا قبل از حمله مغول به ایران کار به جایی رسید که آثار باقی مانده از آن زمان از بهترین نمونه هاست. تذهیب در نسخه های خطی، بخصوص قرآن کریم و نقش تزئینات در تمام جامعه آن زمان رواج  فراوان داشته است.

    هنر ارزنده و اصیل تذهیب با تارهای لطیف روح سر و کار دارد. تمام پویش هنرمند در این زمینه، درخشان تر کردن رنگ و هماهنگی با شکل در بوته خیال است. به راستی که هنرمند با اعجاز، در نقشهای بی نام رنگ می پاشد تا از واقعیت دور نرود ودر عین حال، نزدیک ترین صور هنری را خلق کند و جان بخشد. به عبارت دیگر، چنین هنری سنگ کیمیا و خلاق آن کیمیا گری است که جمیل ترین جلوه رنگها را با خطوطی آهنگین جلا می دهد. در حقیقت، هنرمند با جستجو در نقش های بی نام ،در عمق رنگ می کاود و بیننده از هر سو که می نگرد در هر ترکیبی از نقش و رنگ انتظار و توقع معجزه دارد. اواین معجزه را در آهنگ رنگهای شفاف، در تجسم شعر گونه ترکیب و تداخل  رنگ و شکل می جوید و عمیقا در می یابد و سپس، در مقابل سحر این دو عنصر مجذوب می شود. زیبایی یک تذهیب عالی با قلم موی هنرمند جان می گیرد، حرکت و نمود پیدا می کند، گسترش می یابد و تا عمق ضمیر بیننده رسوخ می کند.

    ( تاکستانی، شیوه تذهیب, 1372)

     

  • خط